ТIекхочийла долу линкаш

Оьрсийчохь дахар бакъоларъярхой боцчу хьесапе кхачийна Кремло. Цо хIун дохьу, дика ду иза я эшна ду адамашна? Хаттарна жоьпаш ло Нохчийчуьрчу бахархоша.

Тахана эзарниш вайнахана билггал хууш ду мел тоьллачу Европан пачхьалкхаш а, могIарерчу бахархошка боцу бехк а,харцо ца кхийдайойтуш, само еш, мичча хена а орцахой хила кийчча, церан синтеман гIароллехь лаьтташ адамийн бакъонашларьярхой буй.

Изза аьттехьа а ала дац Оьрсийчоьнна тIе а доьгIна боху цхьаболчара. Шайн хьажам кхетош цара боху : «пачхьалкх йоцчу пачхьалкхехь дан хIума дац бакъонашларьярхошна».

Николай паччахьан хенара шен дедас далийна масал а далош,хьехо болийра бакъонашларьярхой Соьлжа-гIалин кIоштерчу Дойкар-Эвларчу вахархочо Салмана. Мацах дахаран хьашт-дезарш луьстуш кхо-виъ стаг хиллачохь тахана иттаннаш хьукхмат-урхаллаш ю,амма низам,нийсо лар цаяр совдуьйлуш дIадоьдуш ду боху Салмана.

Салман: « Тхан дедас дийцарехь, паччахьан хенахь пурстоп, юртда, молла уьш масех стаг ву бохура. Къола дар,чуволлар,дIахецар-дерриге а цара луьстуш дара бохура. Ткъа тахана,тIехьажам беш, дахаран дIахIоттам тидамехь латтош йоцуш хьукхмат-урхалла а яц,амма низам лардеш дац. Цу тIе хIинца кхуллуш кхин а ю. Царех хуьлуш цхьа пайда а бац…»

Соьца къамел деш волчу Салманна гергахь Iедална муьтIахь,цуьнан куьйга кIел болу бакъонашларьярхой,Iедалдай резабар доцург нехан бала кхочуш белхой бац.Цундела цо уьш,алапаш а луш,эрна латтош лору.

Салман: « Бакъонашларьярхо мила ву? Иза эрна латтош дарж ду-кх. Цо хIун до? Кехаташ яздок-кх. Пачхьалкх йоцчу пачхьалкхехь цара дан хIума мА дац. Кхузахь Нухажиев а коьртехь урхаллла ю.Цуьнан векал ву массо кIоштехь. Цара деш кIадда а мА дац и язораш кхоллар доцург. Хьуна бакълена а эшца,цара хьуна деш гIо мА дац,я дан уьш гуьнахь а бац.»

Дукхахболчу бахархошна ца хилча йиш а йоцуш,чIогIа оьшуш хета бакъонашларьярхой. Церан хьокъехь доцца къамел нисделла сан некъа тIехь,Висхан,Iумар аьлла шайн цIерш яьхначу Новр кIоштерчу бахархошца. Цу шимма хадам боллуш чIагIдо уьш оьшуш хилар.

Висхан: «Ой,оьшу дера,бакъонашларьярхой. Нахана гIо дан а,бехк боцуш чувоьллинарг араваккхийта а..»

Iумар: «Бакъонашларьярхой ца а оьшуш меттиг ян а мА яц. Бе а бехк боцуш стаг хьийзош хилчахьа,оцу стега гIуллакхе хьажа,цуьнан хьашташ листа накъост ца веза? И ца хилча муха хуьлу иза? тахана орца ала стаг а воцуш хIакхара тIаIIийна чувуллур ву-кх. Даьлла хIума а долуш хьо чувуллуш хилча-м оццул даз а ца ло иза. Мискачу нехан гIортораш ю-кх бакъонашларьярхой.»

Массо тIегIан Iедалан белхоша, могIарерчу наха дечу къамелаш ма-гайттара бакъонашларьярхой Оьрсийчохь, ца хилча йиш йоцу нехан гIортораш,агIончаш,царех доглазархой бу. Вайнаха далочу масалшца уьш бахьнехь дукха гIоьналлин орца кхаьчна хийла де эшначунна а, харц тIеIаткъам бечунна а.

XS
SM
MD
LG