ТIекхочийла долу линкаш

Оьрсийчохь низамаш талхор могIара хилам хилла лелахь, Нохчийчохь иза къаьсттина маьттазчу суьртахь лела. Iедална Кремло магадо шена луъург халкъах дан. Масала, шен васт къоманна тIедаздинчу Кадыров Ахьмадан сурт дагорна полицино гобина латтийра деношкахь Куьршалан кIоштара БIаьчи-Юьрт.

РагI лаьцча санна, тIаьхьий-хьалхий тергаллучу, вайнахалахь хааделла а, хIинццалц цкъа хилла а я дуьйцу хезна а доцчу, тамашеначу хиламех дуьзна ду кху тIаьхьарчу хенахь Нохчийчуьра дахар.

И бахьнехь гIаьттина зов-гIовгIа хIинца а йижа юьтуш а йоцуш, юха а карла а дохуш, ирчачех а ирча зулам санна, кхайкхош лаьтташ ду Курчалойхь зиярт дагор.

Зулам дай лоруш лаьцна виъ жима стаг, зIенашца дихкина куьйгаш а долуш, муьтIахь, кортош охьатаIIийна латтар бен кхин харжам боцуш, массо кIошташкахула чекхвоккхуш ву, гуламаш а беш, наьIалташ гулдойтуш.

Iедалан яккхий хьукхмат-урхаллаш ца лерича, зиярташ новкъадаьхкина кегийрхой тIаьххьара кхачийначех ю Новр, Теркйист, Шелковск кIошташ.

Хьолах кхуьуш воцчунна адам ша-щаха гуламе кхочу мотта а тарлуш, кIезиг бахархой ца хуьлу зуламхой нажжаз бечу гуламашкахь.

Махкахь кху муьрехь шолгIа дийцаре даьккхинарг дара БIаьчин юьртахь сурт дагор а, и бахьнехь ницкъаллин структураша кху Лахьанан- беттан 28-чу дийнахь, гоне а ерзийна, цу эвлахь зераш дар а.

Цу хиламах лаьцна полисхойн урхалло а, я цхьана Iедалан тIегIанахь а хааме даьккхина хIумма а дац, таппашкахь дIа а буьгуш,дукха кегийрхой а, кхизахой а лебинехь а.

«Кавказан узел» агенталло дIасабаржийначу хаамна тIе а тевжийна аьлча, забаренна а доцуш, бехкечунна тIаьхьакхиа тохабелла меттигера Iедалдай. Уьш бегашена арабевлла цахилар гойту айкхаллина диллинчу 30 миллион сом ахчано а.

ЗIенехула дIасабаржочу цу хаамехь билгалдоккхуш ду айкхваьллачьнан цIе, КъурIан тIехь дуй а бууш, хьуламехь латтор хилар.

Цхьаболчарна хетарехь бехкечу нехан сурт дагийнарг ши-кхоъ хиллехь, цу ахачанан дукхалло гучубаха тарло и болх бинарш.

Карарчу хенахь кхузахь кар-кара а оьцуш дийца даьккхинарг ду Гуьмсан кIоштан Ойсхар эвлара кхиъна йогIу йоI, муьлш бу ца хуучу наха лачкъийна дIайигар а, цхьа хан яьлча мукъайитар а, цул тIехь масех сахьт даьллий-даланза иза ялар а.

И ирча зулам динарш муьлш бу хууш дац. И меттиг нисьелла кIира хан хуьлчух тера а ду. И бехк боцу адам Iожалле кхачор, стенна делахь а официлан Iорадаьккхина кхайкхийна а дац.

Цундела хила тарло цунах дийцар нахалахь марсадалар, жима йоI ер зIенехула цIе яьлча санна сиха дIасадаржор а.

Гуьмсан кIоштехь иккхинчу бохамах шен хьажам болчех ву Соьлжа-ГIалара хьехархо Рамруд.

Рамруд: «Оьрсийн мотт а буьйцуш, хIара юй, яций бохуш, суьртан тI е а хьоьжуш, цара дIа а йигна, маха тоьхна а ца хаьа, я наркотикаш чутиттина а ца хаьа, охьа а кхоьссина и йоI йитна,цIерачарна карийначул тIаьхьа елла.

Кхузахь массо агIор талламаш беш структураш ю, керта а оьхуш,мила ву Iаш бохуш, дIаязбеш лелаш а бу, тIаккха а ишта меттиг нисьялар, низамхоша шаьш бен кхин дойла а яц и тайпа хIума.

Кхузахь дерг Дала ша нис ца дахь нислур ду ала а хала ду. ЧIогIа гена даьлла гIуллакх. Бепиг эца туькана бер дахийта а маьрша доцчу тIедаьлла хIара гIуллаккха-м, Дала диканиг дойла-кх. ХIара Нохчийчоь охьа а йиллина,шаьш Iайша кхузахь аьлла, дIа ца водахь, сунна-м ца хаьа, хIун дан деза…»

Ойсхара эвлахь динчу зуламах дийцинчу Рамрудичух тера дог-ойла ерш дуккха а бу. Къаьсттина хала ду оцу йоьIан цIерачарна бохуш долийра шен къамел Старопромыслан кIоштерчу вахархочо Мусаев Сулимас а.

Сулим: «Тайнигах тера, сурт санна хаза йоI ю иза. Цу йоьIан къа хиларал сов, цIерачийн а къа ду-кх чIогIа. ХIунда аьлча и бехкениг Iедало чувоьллина воцуш, мила ву а ца хууш, бIаьрза хьийзаш хало ю –кх цаьргахь. Дала тIаьхьакхиабойла уьш.

Ца хаьа суна-м. Кхузара юха а ца хьожуш цхьана дIаваха везар-кх. Кху тIаьхьарчу хенахь кху Нохчийчохь бIарзделла хьийзаш ду-кх адам. Кху Нохчийчохь хилла а ца Iа, ерриг Оьрсичоь олучу пачхьалкхехь а дац кхин зовкх хьоьгуш адам».

Гуьмсан кIоштехь йийна йоI бахьнехь къамеле бевлчара массара а бохург санна, вовшах дагабевллачух тера цхьабосса билгалдоккхура, махкара ладегIаме, Iаткъаме хьал а, мохк а битина мичча а цхьанха дIадахар санехь дуй те аьлла, ойла кхобуш дукха бахархой хилар а.

XS
SM
MD
LG