ТIекхочийла долу линкаш

ЦIеххьана кхаьчна хаам!
please wait

No media source currently available

0:00 0:04:11 0:00
Линкана тIе

Марха даста кечлучу Нохчийчохь, кхана-лама иза къелур ду аьлла хаам бича санна, кху деношкахь уггар чIогIа дIаоьцург жижиг ду. Бахархоша иза эцар ша тайпа гайтам бу аьлла а хета нехан йоцчу таронан.

Соьлжа-гIалин юххерчу юьртах, жижиг духкучу туьканахь ду хIара сурт.

-Лург дала йиш яц хIара жижиг. Тхуна а ма дац хIара маьхаза луш.Тхан нахана ахча дIадала ма деза.- Наха хIун дан дез? Марха а ца достуш Iад Iа беза? - Кевнаш дIа къевлина арабовла беза-кх…

Кхушара тергаллуш долу хьал шена цкъа а дайна дац боху, жижиг дохкарх болх-некъ а бина, хаспаш дойуш волчу Соьлж-ГIалин кIоштарчу Хасанов Мухтара а цуьнан накъосто Сайпис а. Цара дийцарехь, дукхахверг лург жижиг дахьа гIерташ ву.

«Ах сов тIедиллина дахьа гIерташ бу жижиг.

Мухтар: «Кхушара къаьсттина чIогIа ледара хьал ду нахехь. Ахчанца хала доллуш ду адам. Лург луш хилча мел дукха а дIадолу жижиг. Ахча схьадаларан дегайовхо кIезиг ю».

Сайпи: «Ах сов тIедиллина дахьа гIерташ бу жижиг. Тхан таро ма яц ишта дIадала. Давуьсийла,елара и таро. Я-м яц…»

Мархин бутт юьххье мел гIерта а гучуйолу бахархошна юкъара бен-башхаллаш. Цхьаболчара 40-50 эзарнашкахь харж йо марха достучу дийнахь сол кечьеш. Цу гIуллакхна бIе эзар духкуш берш а бу. Iедалан балхахь,лакхарчу даржехь кхин хIара ву ала стагга а воцуш,юккъерчу барамехь таро йолчарех бу Гуьмсан кIоштера Дадаева Хатимат а, Магамадова Тумиша а. Шаьш мархина бечу кечамах цара ишта дийцира.

ХIатимат: «Ткъа,ткъе итт эзар ахча лаххаре а дезар ду сол кечьян. Валлай гIийла бохкурш а ма бу дукха. Суна бовза а бевзаш 5 эзарна харж ян йиш хиларх баккхийбуьраш а бу».

Тумиша: «Тохара таронаш йоцчу хенахь 5-6 кийла оьций а Iад Iара. ХIинца дийнна меженаш оьцу цхьаболчара. Селхана цхьамма тхойгара бежана ши меже яьхьира… Стол а дика хуьлу нехан хIинца».

ХIинцца къамел динчу Хатиматера а,Тумишера а санна кхечеран таронаш ю бохург бакъдолчунна аьттехьа а дац. Нехан таронех дуьйцуш ю Новр кIоштера могIарера яхархо Асмаъ.

Асмаъ: «Хьайна ма луъу стол хIотто лууш хилча ахча шортта деза. Тахана нехан таро я-м яц. Къиза-балица досту-кх наха марха! Декхаре а оьхуш марха даста кечлуш бу-кх нах.Ишта Iаш ду-кх адам».

Цхьанхьа декхаре дахна а цхьа лол тухур бу бохуш-м Iа со.

Чохь пхиъ доьзалхо а волуш,пехийн цамгар йолуш заьIапхо ву,цуьнан дехарца ас мичара ,мила ву ца дуьйцуш вуьту 53 шо долу МагIарби. Ма-дарра аьлча шегарчу хьолах дуьйцуш волу иза,легашка шад а хIоьттина, къамел дан а ца делла,цхьа гIорасизе, гIаддайна хилар гойтуш, куьг а тесна, юьстахвелира.

МагIарби: «Деллахь ца хаьа суна-м. Цхьанхьа декхаре дахна а цхьа лол тухур бу бохуш-м Iа со. ХьастагIа веъначу юьртахочо 5 эзар деллера. Цунах цхьа амал бийр бу-кх. Ас чуьрчуьнга аьлла, гIирс вовшах а тохий, цхьаъ-шиъ торт е. Ца даьстича дала ма ца долий марха… Iинца хьалха санна чуоьхуш лела а ма ца лелий. ХIусамнана а.кхо йоI марханаш кхобуш бу. Чохь даа-мала латто а ницкъ бац…»

Бахархоша даре а деш, хIинцца къамел динчу МагIарбин санна мискалла,гIелалла ловш берш махкахь чот-барам а боцуш дукха бу. Дахарехь зеделла ма-хиллара,Iедалхоша къамелаш деза а,даккхий а дахь а, Нохчийчохь шо-шаре мел долу,амал доцу пекъарш дебахь бен лахлуш бац. Цу декъера бахархошкара хьал ма-дарра гойтуш шатайпа куьзга лору тергамхоша чекхбала герга бахана мархин бутт.

Мотт ца тохарна таIзар дан оьшу аьлла хетий шуна?

ХIара Iилманца нисбина кхаж бац. Жоьпаш деллачарна хетарг бен ца гойту кхо.

XS
SM
MD
LG