ТIекхочийла долу линкаш


Батаева Хеда

Харцонан бакъонаш

Кеманаш, шаьш дийриг дина,
ДIадаха шайн аэродроме,
Вала мел ца везарг вийна,
Амал зуьйш кху нохчийн къоман.

Аганахь беро мохь бетта,
Мохь бетта Iуьллучу докъо:
-Хьан боху лелаш ю лаьттахь
Маьрша нах ца байъа бакъо?!

Хьан боху и ларъеш нах бу,
Само еш бехк боцург верна?
Хьан боху шина шайннал мах бу
Цара мел дуьйцучуьн эрна?

Мичхьа ю и конституцеш
Ларйийраш адамийн бакъо?
Бакъо ю тангIалкхаш юца-м,
Бакъо ю доь дайъа докъан,

Цабезам-ачо ю аьлла,
ХIаллакдан шайн доцу мехкаш.
Ткъа нийсо-м Iуьллу, йиш хаьлла,
Луъучо бага дIайоьхкуш.

Бакъо ю, барт бохош, декъа,
ЦIерш тоьхкуш, сийсаздан къаьмнаш.
Моьттур ду Нохчийчохь деккъа
Тротилах дуьзна ду лаьмнаш.

Бакъо ю, лами беш даржан,
Гаренгаш адамех йотта,
Кхечарах питана даржон
Шайчеран схьадаха кортош.

Хьалаолла кхечеран паччахь,
Доь доцуш докъаза вайъа,
Хьоь олуш: " ВорхIе дайн марчох
Йие, хьайна са дезахь, байракх."

Кеманаш, шаьш дийриг дина,
ДIадаха шайн аэродроме,
"Кхелахой" "цIийлахь дог" диъна,
Хьовсуш бу десертан чоме...

2007

Батаева Хеда. Байтанча. Нохчийн яздархойн цхьанакхетараллин декъашхо.

Йина 1970-чу шарахь ГIойчу (СаIдин-кIотар) юьртахь. Чекхъяьккхина Соьлжа-гIалин Хьехархойн Училище а, Нохчийн Пачхьалкхан Университетан филологин факультет а. Дуьххьара зорбане яьлла 1984-чу шарахь "Орга" альманах тIехь. Байташ зорбане йийлина масех юкъара гуламна тIехь: "ТIома лакхе", "Ма деха дара и Iа", "Малх лаьцначохь", "Нана Нохчийчоь". Иштта дийцарш а, байташ а зорбане йийлина "Орга", "Вайнах", "СтелаIад", "Нана" журналаш тIехь а, газеташ тIехь а.

Арсанукаев Шайхи яздархойн цхьанакхетараллин куьйгалхо волуш, 1993-чу шарахь Хеда цуьнан декъашхо схьаийцира.

Шен гулар арахеца Нохчийн издательстве дIаелла байташ 1995-чу шарахь егира Хедин. Ткъа 2002-чу шарахь гулар арахеца йоьлча, Iедало беш хиллачу бехкамашна реза а ца хилла Хедас шен байташ юхаийцира.

Болх бина ГIойчу юьртара а, Олхазар-кIотарара а ишколашкахь а, "Орга", "СтелаIад" журналийн редакцешкахь а, телевизионехь а.

1985-чу шарахь, Нохч-ГIалгIайн республикан поэтийн конкурсехь 2-гIа меттиг яьккхира Хедас шен пхийтта шо долуш. Ткъа шен шийтта шо долуш, шен дуьххьарлерчу байташца "Пхьармат" цIе йолчу нохчийн яздархойн цхьанакхетаралле а кхечира Хеда, шен ишколерчу хьехархочо Исламов Мохьмад-Салахьа шеца цига йигна. Цигахь Хедина дуьххьара бевзира нохчийн тоьлла болу яздархой а, поэташ а: Яндарбиев Зеламха, Бексултанов Муса, Шайхиев Iалвади ("Пхьарматан" куьйгалхо), Джумалаева Лула, Цуруев Шерип иштта кхиберш а.

Тоьлла болу нохчийн меттан а, литературан а хьехархой хилла Батаева Хедин ишколехь а, Хьехархойн Училищехь а, Университетехь а: Бисултанов Апти, Озниев Хьусайн, Итаев Бауди, Джамалханов Зайнди, Вагапов Iарби, Джамбеков ШаIрани иштта кхин а.

Карарчу хенахь ехаш ю Францехь.

XS
SM
MD
LG