ТIекхочийла долу линкаш

ЦIеххьана кхаьчна хаам!

Керланаш

Магасан мэро дарж дитина

Цечоев Беслан

ГIалгIайчоьнан коьртачу шахьаран мэран дарж дитина Цечоев Беслана – чекхъялла цунна низамо елла хан. ГIалин кхеташоно тIеэцна оцу хьокъехь сацам, яздо меттигерчу прессо.

«Хьомсара доттагIий! Магасан мэран даржехь тIаьххьара йоза ду ас дийриг. Даима а санна, шуьга ма-дарра олу ас: соьгахь дарж дитарца я дIадаккхарца болу сацам бинарг ву ГIалгIайчоьнан куьйгалхо Калиматов Махьмуд», - яздина Цечоевс Инстаграмехь.

ГIалин куьйгалхочун декхарш ханна кхочушдан хIоттийна Марзиев Муса.

ДЕРРИГ КЕРЛАНАШ

Пресса: Нохчийчоьнан вице-премьер Висмурадов дарбан хIусаме кхачийна коронавирус кхетарх йолчу шеконца

Висмурадов Абузайд а, Кадыров Рамзан а

Нохчийчоьнан вице-премьер, лерринчу ницкъийн «Терек» декъан буьйранча Висмурадов Абузайд, коронавирусах цомгуш хиларх шеко йолуш, дарбан цIийне кхачийна. Оцу хьокъехь информаци яржийна массех хаамийн гIирсо, телеграм-каналашна тIе а тевжаш.

"Висмурадов Абузайд Соьлж-ГIалахь дарбан хIусамехь Iуьллу коронавирусан битамашца, цуьнгара хьал хало ду", - яздо, масала, "112" телеграм-канало.

Хаам цкъачунна бакъ а ца бина, я харц а ца бина официалехь.

Хьалхо даьржира, Нохчийчоьнан куьйгалхо Кадыров Рамзан Москварчу клинике виллина коронавирусах цомгуш хиларца, аьлла. Амма Iедалхоша бакъ ца дира иза.

Денош девлча, оцу хьокъехь дIахьедира ша Кадыровс: «Со цомгуш хила адам дац, миллионашна дуьнентIехь коронавирус кхетта хилча, иттанаш эзарнаш белла хилча?" – аьлла.

Доллар 90 соьме, белхазалла 8 проценте кхочур ю, боху экономисташа

Карара шо доьрзуш ахча, дай а делла, цхьана долларх 90 сом лучу кхача тарло, боху макроэкономикан зерийн а, сихха прогноз хIотторан а Центро (ЦМАКП). Цунна гарехь, коронавирус гурралц лаьттар ю зенаш деш – иштта ю Центро хиндолчух хIоттийначу кхаа сценарех цхьаъ.

  • Коьрта сценарий. 2020-чу шеран уьссалгIачу а, итталгIачу а беттанашкахь карантин кхайкхор ю юха а. ТIедогIучу шарахь белхазалла хир ю 8% кхочуш, ткъа 2022–2023-чу шерашкахь - 7%. Алапаш кхушара лахлур ду 4,5–4,8%, ткъа кхиа дуьйлалур дац 2023 -чу шарахь бен. Долларан барам лаьттар бу 90 соьманна гергахь.
  • Ирча сценарий. Оьрсийчохь карара шо доьрзуш йолаелла, тIедогIучу шеран бIаьсттеналц лаьттар ю уьнан рогIера карантин. Мехкдаьттан, газан мах лахара латтар хир бу дуьненан экономикан кризисан хьалхара битам. Оцу хьелашкахь вуно бале хир ду хьал Оьрсийчохь – белхазалла кхочур ю 10,5–10,7% кхушара, ткъа тIедогIу шо доьрзучу муьрехь - 9,0–9,5%. Долларан курс 100 кхочур ю.
  • Хуьлийла луу сценарий. Кху беттан юккъехь чекхйолу нехан изоляци. Коронавирусан шолгIа тулгIе хир яц. Сихха меттахIуьтту мехкдаьттан мехаш, хир яц дуьненан экономикехь кризис. Белхазалла 5,3–5,6% хир ю, тIедогIучу шарахь кхиа дуьйлалур ду алапаш 0,5–0,7%. Карара шо чекхдолуш долларан мах 85 соьме кхоччуш бен хир бац, 80 соьме охьабер бу тIаьхьо.

"2009 шарахь хиллачу кризисо 8% кхачийра белхазалла. Кху кризисо сов лакхайоккхур яц белхазалла. Нехан рицкъ лахдалар хир ю коьрта проблема ", – аьлла РБК агенталле Оьрсийчоьнан халкъан бахаман академин (РАНХиГС) прогнозиста-Iилманчас Ляшок Виктора.

Белхазалла 8–10% кхачар тIех кхераме дац, аьлла хета оццу академерчу къинхьегаман хьелийн а, пенсийн системийн а лабораторин куьйгалхочунна Гришина Еленина. "Хьал халачу дала тарло, нагахь санна белхазалла лакхарчу тIегIанехь сов дукха латтахь", - аьлла цо.

Кадыров: "5G юьйцу аш, 4G-станцеш а яц вайн-м тоъал"  

Нохчийчохь зIенан 5G-станцеш ю дIахIиттош, аьлла яьржина информаци харц ю, хаам бина мехкан куьйгалхочо Кадыров Рамзана шен телеграм-каналехула.

Керлачу технологино адамийн могашалла талхайо, бохуш, даьржинчу хабаран хьокъехь цуьнан къамел хилира "Грозный" телеканалан директорца Дудаев Ахьмадца ечу эфирехь.

"Масала, Нохчийчуьрчу Роскомнадзоран урхаллин куьйгалхочо Мунаев Адама яц боху йохкуш я вайн махкахь а, я Оьрсийчоьнан кхечу регионашкахь а 5G- станцеш. Уьш яхка оьшу коьрта хьал а дац нисдина – зIенан канал". Иштта довзийтира Кадыровс шена оцу хьокъехь хиинарг.

Нах 5G йийца бевллехь а, яц Нохчийчохь массо а метте дIасакхочуш ур-атталла 4G-зIе а, "телефонан операторшца и зIе шоръяр дийцаредеш Iа тхо", - элира Кадыровс.

Цо бахарехь, мехкан маьIданаш толлуш лелачу гелогийн техника гинчу наха даржийна эладита.

"5G-станцеш ца яхкийта" арабевлира хьалхо Дагестанерчу Керла Чиркей юьртара бахархой, шайн юьртара телефонан станци йохаяй дIаяккха, бохура наха. 5G зIе ю юьллуш бахар бух боцуш хабар ду, цхьана зуламечу Iалашонца даржош а ду иза, юьйцу станцеш махка кхача аьттехьа а дац, жоп делира бахначу баттахь Дагестанан зIенан министралло.

Къилбаседа ХIирийчуьрчу Ногир юьртан йистехь ягийра бахархоша шайн кхетамехь "са мел долчу хIуман заррат йохош йолу" МТС компанин зIенан станци Стигалкъекъа-беттахь.

Оцу юкъанна дохкархоша рекламе даьккхина 5G-нах адам лардеш долу крем. Оцу креман жимачу гIутакхах Ставропол-махкахь 2000-4500 сом доьху, Дагестанехь – кIезиго.

Iаламо баьхна хьовзамаш луьстуш ю Нохчийчоь

Нохчийчуьра Орцан министраллин белхахой хьийза селхана сарахь (Мангал-беттан 3-чохь) карзахдаьллачу Iаламо бина бохамаш луьстуш.

"Цхьайолчу меттигашкахь даккхий догIанаш даьхкина, къора тоьхна, цаьрца цхьана ирча мох а лаьттина. Дитташ, рекламин аннаш, цIенойн тхевнаш, тоькан бIогIамаш, газан биргIанаш йохийна. Оперативан штаб кхоьллина оха тIаьхьало луьстуш. Кадыров Рамзанан тергонехь ду хьал", - боху Орцан министраллин урхаллерчу пресс-векалто.

Цо билгалдоккху, шайн белхалой юкъара коммуникацеш а, нехан тхевнаш а тодан арабевлла лелаш хилар.

Къилбаседа Кавказ, де-буьйса : 11 стаг велла уьнах, 564 – цомгуш хилла

ДIадахначу дийнахь-буса Къилбаседа Кавказехь коронавирусах велла 11 вахархо. Цомгуш хилла кхин а 564 стаг.

Уьнна дуьхьалоечу Оперативан штабо бечу хаамца, кхо стаг кхелхина Ставропол-махкахь, шишша – ГIалгIайчохь, Краснодар-махкахь, Кхарачой-Чергазийчохь, Г1ебарта-Балкхаройчохь. COVID-19 ун даьржичхьана схьа велла регионехь 541 стаг.

Дагестанехь ду уггаре дукха дараш– 122 стагаца гучуяьлла коронавирус дийнахь-буса.

  • Дагестан +122 (5 463 юьхьанца схьа)
  • Ставропол-мохк +86 (2 819)
  • Краснодар-мохк +80 (4 148)
  • Кхарачой-Чергазийчоь +78 (1 354)
  • ГIебарта-Балкхаройчоь +74 (3 126)
  • Къилбаседа ХIирийчоь +47 (3 151)
  • Адыгей +33 (937)
  • ГIалгIайчоь +31 (2 228)
  • Нохчийчоь +13 (1 291)

24 517 стаг ву юьхьанца дуьйна схьа уьнах цомгуш хилларг Къилбаседа Кавказехь. Ткъа ерриг а Оьрсийчохь - 441 108

"ЦIечу зонехь" болх барна лоьрашна догIу ахча Къилбаседа ХIирийчохь массанхьа а дац дIалуш

Къилбаседа ХIирийчоьнан прокуратуро Iорадаьккхина махкарчу кхаа дарбан хIусамехь корнавирусна дуьхьаллаьттачу лоьрашна, церан болх кхераме хиларе терра, тIетухуш долу ахча делла дацар. Оцу хьокъехь "Кавказ.Реалиига" дийцира республикерчу прокуратурин пресс-векалто.

"ЦIечу зонехь" болх барна тIетуху ахча шайна ца делла аьлла, арздина "Осетия" санаторин а, психиатрин дарбан хIусаман а, катастрофийн медицинан центран а белхахоша. Церан латкъам бакъ карийна прокуратурана.

Хьалххо изза харцо гучуяьккхира низамхоша Къилбаседа ХIирийчуьрчу республикан клиникан дарбан хIусамехь а (РКБ), орцан медицинан клиникехь а (КБСП).

"ЦIен зона" олу коронавирусан ун кхетта вуно вочу хьолехь болу дархо чохь болчу дарбан х1усамах а, дарбан х1усаман декъах а.

Оьрсийчуьрчу рэперо ах миллион сом хьажийна коронавирусах бала хьоьгучу Дагестане

Рэпера Алексеев Ивана (псевдоним Noize MC) ша язйинчу керлачу эшарх шена хиллачу ахчанах дакъадина коронавирусана дуьхьаллаьттачу Дагестанерчу дарбан хIусамашна.

"Вай тайп-тайпана ду, оцо дукха хьолехь новкъарло а йо вайна юкъара мотт каро. Делахь а, вай лулахой ду кху йоккхачу пачхьалкхехь. Цхьана хIусаме бохам боьссича, буссу иза лула а ", - аьлла Алексеевс, ша муьлхачу ойланца екъна шен гонорар дагестанхошца дуьйцуш.

Цо бахарехь, яьккхинчу керлачу эшарх цунна делла аванс ду Дагестане хьажийнарг – ах миллион сом. И ахча дIакхаьчна республикерчу лоьрашна гIоьнна схьайиллинчу "Вблагодарность" ("Диканна дуьхьал") цIе йолчу фонде.

Ала догIу, ша ахча хьажош, Алексеевс аьлла дешнаш ду Дагестанан къаьмнех болчу суьйлийн маттахь.

Шен майрачун тIехьийзачу зудчух цIейиллинарг лаьцна Дагестанехь

Дагестанерчу Левашин кIоштахь адам сов къизачу кепехь ден гIортарна лаьцна меттигера яхархо.

Талламан комитетан Дагестанерчу урхалло бечу хаамца, зудчун дов иккхина шен майрачуьнца а, цуьнан езарца а Леваши юьртайистехь байначу беттан 26-чу дийнахь. 42 шо долу иза летта цIийндеца машена чохь яйначу зудчух.

"Лаьцначо дов даьккхина шен майрачуьнца, ткъа цуьнца хилларг ягон гIоьртина, тIе бензин а тоьхна, сирник а тесна", - боху талламчаша.

ЖамI – алссам дегI даьгна "езаран", иза халачу хьолехь ю.

"Кавказ.Реалиина" бакъ карийра и информаци Левашин кIоштарчу хьосташкахула. Цара бахарехь, зудчунна хууш хилла шен майра кхечунна тIехьийзаш вуйла, "иза чуьраяьлла шена уьш цхьаьна гича".

Берийн ахчанна кехаташ дIаоьцуш хир ду Нохчийчохь ГIадужу-беттан 1-ра де тIекхаччалц

Оьрсийчоьнан Пенсин фондан Нохчийчуьрчу урхаллин куьйгалхочун когаметта йолчу Тарамова Хадижата бахарехь, махкахь берийн ахчан кехаташ чудала йиш хир ю нехан ГIадужу-беттан 1-чу дийне кхаччалц.

Цо дийцарехь, и болх берзош бу, бохуш, интернетехула хьехадо Мангал-беттан 5-гIа де – иза харц информаци ю.

Тарамовас дийцарехь, президентан Путин Владимиран омрано юьйцучу хенара бераш долчу массо а доьзалшна луш ду ахча.

"Пенсин фондан белхахой, ярташка а лелаш, гIодеш бу оьшу кехаташ цхьацца бахьаница нийса кечдан хууш боцчу бахархошна", - боху "Грозный-информо", хьаькаман дешнашна тIе а тевжаш.

Кхаа баттера кхаа шаре кхаччалц долчу берашна 5 эзар сом лур ду пачхьалкхо, элира Путина Стигакъекъачу-беттан 11 дийнахь. Ткъа 3-15 шераш кхаьчна бераш долчу доьзалшна лур ду 10 эзар сом. Иштта сацам бира президента Оьрсийчоьнан бахархой, коронавирусах ларлуш, цIахь совцо дезча.

70 оьккху коьчал карийна сапёрашна байначу баттахь Нохчийчохь а, ГIалгIайчохь а

Нохчийн а, гIалгIайн а мехкашкахь 400 гектар юьртабахамийн латта оьккхучу герзах мукъадаьккхина тIеман сапёраша, элира "Кавказ.Реалиига" Къилбаседа Кавказерчу тIеман гонан пресс-векалтехь.

Оьккху герз дIалахьочу тобано леррина Iамийначу жIаьлийн гIоьнца кара а йина, хIаллакйина 70 коьчал: минаш, хIоьънаш, гранаташ.

Массех шо ду Кавказера тIеман го бIаьсте яьлча гурралц латта герзах цIандеш схьабогIу.

ТIеман гонан векалша дийцарехь, сапёраша теллина аренаш а, хьаннаш а ю 20 эзар гектар. Амма буьззина ши мохк цIанбан шераш оьшур ду эскархоша.

31 стаг велла, 530-нна ун кхетта дийнахь-буса Къилбаседа Кавказехь

Къилбаседа Кавказехь коронавирусах тIаьххьарчу дийнахь-буса велла 31 вахархо. Цомгуш хилла кхин а 530 стаг.

Уьнна дуьхьалоечу Оперативан штабо бечу хаамца, 16 стаг кхелхина Дагестанехь, ялх – ГIалгIайчохь, кхоъ – Ставропол-махкахь, шишша – ГIебарта-Балкхаройчохь а, Краснодар-махкахь а, цхьаъ – Нохчийчохь. COVID-19 ун даьржичхьана схьа велла регионехь 536 стаг.

Хьалха а санна, уггаре дукха бу дийнахь-буса ун гучудаьлларш Дагестанехь – 113 стаг.

Сурт иштта ду:

  • Дагестан +113 (5 341 юьхьанца схьа)
  • Краснодар-мохк +81 (4 068)
  • Ставропол-мохк +80 (2 733)
  • ГIебарта-Балкхаройчоь +74 (3 052)
  • Кхарачой-Чергазийчоь +72 (1 276)
  • Къилбаседа ХIирийчоь +49 (3 104)
  • ГIалгIайчоь +33 (2 197)
  • Нохчийчоь +14 (1 278)
  • Адыгей +14 (904)

COVID-19 уьно лаьцна Къилбаседа Кавказехь юьхьанца дуьйна схьа 23 953 стаг. Ерриг а Оьрсийчохь и терахь ду 432 277.

Лийча дихкина ХIинжа-ГIаларчу хIордайистошца

Халкъан хьашташна тIехьожучу урхаллин (Роспотребнадзоран) Дагестанерчу декъо дихкина ХIинжа-ГIаларчу хIордайистошца лийча: доьазза совъевлла хи чохь чуьрийн лазар даржош йолу бактереш.

Бехкам юкъаболу ГIуран-беттан 10-чу дийнахь дуьйна. ХIордайистонца оцу хьокъехь баннерш хIиттор а, садоIучу нахе мегафонашкахула хаамаш бар а тIедожийна луьйчийлийн дайшна, боху Роспотребнадзоран пресс-векалто.

Зуламе бактереш яржар дузу хьукмато Таркхойн хIорда чу IаьIна нехаш, боьхаллаш кхуьйсуш хиларца.

Хин хьал цкъачунна зийна дац кхечу меттигашкарчу хIордайистошца. ЖамIаш довзуьйтур ду кху беттан 20-чохь.

ТIеман министр Шойгу – "Къилбаседа ХIирийчоьнан лараме вахархо"  

Къилбаседа ХIирийчоьнан куьйгалхочо Битаров Вячеслава Оьрсийчоьнан тIеман министрах Шойгу Сергейх шайн мехкан "лараме вахархо" веш омра арахецна.

"Къилбаседа ХIирийчоьно бина ца Iаш, ерриг а Оьрсийчоьно ларам бо Сергей Кужегетовичан, тIеман а, пачхьалкхан а куьйгалхошлахь лаккхара сий долучех ву иза", - билгалдаьккхина Битаровс шен инстаграм-агIонехь Мангал-беттан 3-чу дийнахь.

Цо бахарехь, Шойгу коьртехь а волуш, Оьрсийчоьнан Орцан урхаллин (МЧС) ницкъаша кхерамзалла, къаьмнийн барт латторехь гIодира хIирийн-гуьржийн конфликт иккхинчу 1990-чу шерашкахь.

"ХIинца, ша тIеман министр волуш, цо гIо до тIеман инфраструктура кхиош а, вайн кегийрхошлахь тIеман патриотизм яржош а. Шойгун омрица БуьритIехь еш ю тIеман госпитал а, Суворовн цIарахчу Къилбаседа Кавказан тIеман доьшийлан керла комплекс а", - яздо Битаровс.

Къилбаседа Кавказера биъ мохк бу кхиамийн боларца Оьрсийчохь уггаре ледарчех

ГIалгIайн, кхарачойн, чергазийн, хIирийн, гIебартойн, балкхаройн мехкаш бу аутсайдерш социалан а, экономикан а кхиамаш бовзуьйтучу федералан рейтинган тIаьххьарчу могIаршкахь. Иштта гойту хьал экономикехь 2019-чу шеран боларо. Иза довзуьйтина "РИА-Рейтинг" агенталло.

Кавказан мехкашлахь массарел ледара ю ГIалгIайчоьнан экономика, Оьрсийчуьрчу регионийн 85 меттигах цунна кхаьчна 82-гIаниг. Рейтингехь 81-ра ю Кхарачой-Чергазийчоь, 78-гIа – Къилбаседа ХIирийчоь, 77-гIа - ГIебарта-Балкхаройчоь.

ГIеххьачул лакхахь ю Дагестан а (57-гIа меттиг), Нохчийчоь а (68-гIа меттиг). Амма Кълбаседа Кавказерчу федералан гонехь уггаре дика хьал ду Ставропол-махкахь – иза 30-чу меттехь ю.

Хьалхо Къилбаседа Кавказера мехкаш (Ставропол-мохк боцург) белхаш бацарца хьалхабевлира " РИА-Рейтинго" динчу хьесапашкахь. Уггаре эшна дахар махкахь хиларца билгалъелира тIаьххьарчу рейтингашкахь Кхарачой-Чергазийчоь, Къилбаседа ХIирийчоь, ГIалгIайчоь.

Терроризмана бехке еш, лохуш ю Нохчийчоьнан яхархо

Гайтаман сурт

27 шо долчу Саламова Залимина дуьхьал бехктакхаман гIуллакх айдина Нохчийчохь. Шемарчу террорхошца уьйр тасарна беке йо иза, хаам бо ИА REGNUM агенталло, махкарчу ФСБ-н урхаллин пресс-векалтанна тIе а тевжаш.

Цо бахарехь, 2015-чу шарахь Шема а яхана, цигарчу террорхойн гIеранах дIакхетта йоI.

Карарчу хенахь федералан а, дуьненаюкъарчу а хьукматашкахула лаца кхайкхийна ю Саламова.

DW: Оьрсийчоьно жоп ца делла Хангошвили верца доьзна Германино шега динчу хеттаршна

Нохчийн тIеман баьччашлахь лелла Хангошвили Зеламха (Кавтарашвили Торнике) Берлинехь верца доьзна, шега динчу хеттаршна жоьпаш ца дахкийтина, уьш кхачаре сатуьйсуш Iа Германин талламийн урхалла, яздо Deutsche Welle газето.

Хеттарш Берлинан прокуратуро хьийсийна Москва 2019-чу шеран Дечкен-баттахь, "дисина Оьрсийчоьно кхоччуш жоьпаш даланза", аьлла Германин юстицин министралло шега гIуллакхан хьокъехь кехат дахьийтинчу бундестаган депутате Дагделен Севиме. Оцу хьокъехь хаам бина dpa агенталло.

Хангошвили Зеламха вийра тапча йиттина Берлинерчу Жима Тиргартен паркехь 2019-чу шеран Марсхьокхучу-беттан 23-чу дийнахь. Оьрсийчоьно терроризманна бехке лорура Хангошвили. Шена Гуьржийчохь шозза тIелатар дича, Германе дIавахара иза. Зулам динарг хила тарлуш волу герзахо лецира нохчо вийначу сахьташкахь – Оьрсийчоьнан вахархо ву иза, дагадоуьйту Deutsche Welle газето.

Юьхьанца зулам толлуш яра Берлинера прокуратура, амма гIуллакх шега дIаийцира пачхьалкхан коьртачу прокуратуро – иштта нисло зулам кхечу пачхьалкхерчу къайлахчу сервисаша дина хилар тусаделча.

Германин Iедало дуккхаза а бехкаш дехкина Оьрсийчоьнна, цо шега хьийсийначу хеттаршна жоьпаш луш дацарна. Берлинна гарехь, дуккха а бу Оьрсийчоьно я Нохчийчуьрчу Iедало Хангошвили вейтина ала могуьйту битамаш. Оцу бахьанца Германино Оьрсийчу юхахьажийра цуьнан ши дипломат. Амма Москвара а вахийтира, персона нон грата а кхайкхийна, Германин ши векал Берлине цIа.

66 бер дина Дагестанерчу Каспийскехь ковид-лазархойн дарбан хIусамехь

Шина бетта чохь Каспийскехь COVID-19 ун кхеттачу доьзалхойх болчу зударша дина 66 бер, боху Дагестанан могашаллин министраллин пресс-векалто.

Иштачу зударшна шайнна къастийна ю гIалахь цхьа дарбан хIусам. Карарчу хенахь цигахь ду ун кхеттачу зударша дина 18 бер. Церан могашаллина сагатдо лоьраша.

"Берех бархI халачу хьолехь ду. ДегI сов дайн хилар а, дечу хенахь лазор а ду бахьанаш", - боху хаамехь.

Урхалло яздарехь, коронавирус шайца карийна а ду дуьйцучех цхьадолу бераш.

ТIаьххьара болчу хаамца, 5228 стаг ву Дагестанехь тесташа ун шайца хилар гайтина.

Къилбаседа Кавказехь дийнахь-буса велла 23 стаг, ун кхетта 558-нна

Гайтаман сурт

ТIаьххьарчу 24 сахьта чохь Къилбаседа Кавказехь коронавирусах велла 23 вахархо. Цомгуш хилла кхин а 558 стаг.

Уьнна дуьхьалоечу Оперативан штабо бечу хаамца, 11 стаг кхелхина Дагестанехь, 6 – Къилбаседа ХIирийчохь, 2 – ГIалгIайчохь, 1 – Ставропол-махкахь. COVID-19 ун даьржичхьана схьа велла регионехь 505 стаг.

Хьалха а санна, уггаре дукха ду дараш Дагестанехь – 132 стагаца хааелла коронавирус дийнахь-буса.

  • Дагестан +132 (5 228 юьхьанца схьа)
  • Ставропол-мохк +85 (2 653)
  • Краснодар-мохк +79 (3 987)
  • ГIебарта-Балкхаройчоь +75 (2 978)
  • Кхарачой-Чергазийчоь +67 (1 204)
  • Къилбаседа ХIирийчоь +50 (3 055)
  • ГIалгIайчоь +37 (2 164)
  • Нохчийчоь +17 (1 264)
  • Адыгей +16 (890)

Верриг а коронавирус хьакхаелларг ву Къилбаседа Кавказехь 23 423 стаг, Оьрсийчохь - 423 741.

2019-чу шарахь ахча IаIорца рекорд яьккхина Кадыровн фондо

фонд Кадырова

Стохка Кадыров Ахьмадан цIарах йолчу Нохчийчоьнан юкъараллин фондехь IаьIна цкъа а ца хиллачу хьесапехь дукха са - 6,075 миллиард сом. Оцу хьокъехь "СПАРК-Интерфакс" базехь шена карийна информаци яржийна "МБХ Медиа" портало.

Шера чохь фонде хьийсийначу ахчанийн барам хьалакхиина 2,7-зза, 2018-чу шарахь фонде хьажийна хилла 2,2 миллиард сом. 300 миллион сом гергга ахча даьккхина совдегаралла лелош ша фондо а.

2012-чу шарахь йолаелла фонд шен хьал довзуьйту кехаташ хIитто. Оцу хенара дуьйна схьа цкъа а гулделла дацара фонде 6 миллиард сом.

Ахча дайарх йолчу информацица, стохка Кадыровн фондо 2,8 миллиард сом хьажийна нехан хьашташна, дина сагIанаш. Ша фонд латтош а, цуьнан белхахошна алапа луш а дайина 71,6 млн. сом.

Официалерчу информацица, Кадыровн фондан долахь ю йохк-эцаран а, нехан хьашташ кхочушдаран а 10 компани. Амма ахча дIасалеларх дерг хууш дац кхаа компанера бен: "Мегастройинвестера", "Нохчийн аьрга хишкара", мерза ша бечу "Айсбергера".

Кадыровн фонд дуккхаза а хьехийна, ахча цо нахера "лаамехь-лаамза" доккху бохуш, амма Кадыров Рамзана цкъа а ца дина иза бакъ.

2004-чу шарахь кхоьллира Кадыров Ахьмадан цIарах фонд. Официалехь шен Iалашонашка диллира цо бахархошна сагIанаш дар а, Нохчийчохь белхан меттигаш кхоллар а.

ГIалгIайчохь оршотан дийнахь стаг вер чIирца дузу талламо

Мангал-беттан 1-чу дийнахь Яндаре юьртана гергахь Падиев Башир вийна хила тарло чIир оьцуш. Иштта ю талламчийн верси, хаам бина "Кавказ.Реалиига" ГIалгIайчуьрчу Таламан комитетан урхаллин векало.

"БатIал-Хьаьжин вирдера мурдаш бу уьш. Дуккха а хан ю царний, вийначун доьзалний юкъа дов доьлла", - элира хьосто.

Хаийтина ма-хиллара, федералан "Кавказ" некъа тIехь иккхина инцидент. 41 шо долу бизнесхо Падиев хилла шен Chevrolet машенахь, цунна маса топ йиттина цуьнца дIанисъеллачу Lada Granta машена чуьра.

Полисхошкахь йолчу информацица, лазийначун аьтто баьлла машен меттахъяккха, амма дIатоьхна иза некъ боькъучу духьалонах. Герзахочо, машена чуьра охьа а иккхина, кхин а тIе герз диттина Падиевна.

Цул тIаьхьа ша зулам динчуьра къайлаваьлла тIелеттарг. Хан гена ялале, цуьнан Lada Granta схьакарийна Несарна уллерчу Сурхохи юьртахь.

ЧIир екхарх йолу верси ю талламчаша зуьйш. 2014-чу шеран бIаьста вийначу Падиевн вашас, Хизара, дов иккхинчохь чевнаш йинера кхаа вешина ОлиговгIарна, цхьаъ царех, 41 шо кхаьчна Олигов Iиса велира.

Падиев Хизарна кхело 2015-чу шарахь 6 шо хан туьйхира набахтин луьрачу хьелашкахь такха.

Хасу-Юьртарчу лоьрашна ахчанца совгIат дина дагестанхоша

Пандемин хьелашкахь къахьегарна ахчанца совгIаташ дина Хасу-Юьртарчу гIалин коьртачу дарбан хIусамерчу а, орцан медицинан декъан а лоьрашна, хаам бо меттигерчу Iедалан пресс-векалто.

Медикашна гIалин администрацино схьайиллинчу фонде ахча хьийсийнарш бу Хасу-Юьртара а, гонахарчу кIошташкара а бахархой.

"Ахча шена луъ-луучо лора – гIалин кхеташонан депутаташа а, могIарерчу бахархоша а, леррина сагIадеш лелачу наха а", - элира гIалин мэрин пресс-векалто.

Белхан декхарш кхочушдечу муьрехь коронавирусах беллачу лоьрашна хIоллам хIотто чIагIо а йина хьаькамаша. Меттигерчу ТIеман сийлаллин Гу тIехь хир бу и хIоллам, боху хаамехь. ГIалин депутата Курбанов Ахьмада дийцарехь, Хасу-Юьртахь уьнах 4 лор велла.

ГIалгIайчоь: Машенашкахь хиллачийн дов даьлла, цхьа стаг вийна

"Кавказ" трассин ГIалгIайчуьрчу декъа тIехь, Яндаре юьрта уллехь, герзаш диттина машенашца хиллачара вовшашна. Цкъачунна вовзанза вуьсу стаг шен Lada Granta тIехь къайлаваьлла, Chevrolet машенан да а вийна.

"Велларг ву махкара 40 шо долу вахархо. Иза лохуш ю полици. Зулам динчу метте баьхкина куьйгалхой", - элира "Кавказ.Реалиига" ГIалгIайчоьнан чоьхьарчу гIуллакхийн министраллерчу пресс-векалтехь.

Хиллачу бохамах лаьцна шуьйра информаци яланза ю полицино.

4,7 миллиард сом лур ду Оьрсийчоьно Нохчийчоьнна керла аэропорт ян

Соьлж-ГIалахь керла аэропорт йилла оьшур ду пачхьалкхан бюджетера 4 миллиард 700 миллион сом. И ахча лур ду ша, аьлла Оьрсийчоьнан министрийн кабинето, хаам баржийна "Коммерсантъ" газето, пачхьалкхан "Транспортан инфраструктура кхиор" цIе йолчу программехь бинчу хийцамех йолчу информацина тIе а тевжаш.

Дийцарехь, аэропортан проект хIоттон ахча лур ду кхушара, ша гIишло йийр ю 2022–2024 шерашкахь.

Кхин а 9 миллиард гергга сом оьшур ду, Нохчийчуьрчу Iедало динчу хьесапашца, аэропортехь оьшу гIишлош тIеян.

Лурчаха махкарчу Iедало динчу хьесапца, аэропорт ян оьшу аьлла кхайкхийна терахь дара 16 миллиард сом.

Керла терминал юьллур ю Соьлж-ГIаларчу аэропортана гена доццуш.

Пандеми яржжалц йолчу заманахь аэропорте дуьссура, циггара доьлхура кеманаш Москва, Петербурге, Туркойчу, Киргизе, Эмираташка. Стохка аэропортехула чекхваьлла ах миллион гергга пассажир.

Дийнахь-буса 34 стаг велла, 586 – цомгуш хилла коронавирусах Къилбаседа Кавказехь

34 стаг кхелхина коронавирусах Къилбаседа Кавказехь, 586 – цомгуш хилла дийнахь-буса.

Уьнна духьалоечу Оперативан штабо бечу хаамца, Дагестанехь велла 25 стаг, виъ – Къилбаседа ХIирийчохь, кхоъ – ГIебарта-Балкхаройчохь, Ставрополан а, Краснодаран а мехкашкахь – цхьацца. Верриг а регионехь велларг ву коронавирус бахьанехь 482 вахархо.

ДIадахначу дийнахь а, буса а ун шайца карийнарш уггаре дукха бу Дагестанехь – 141 стаг. Цигахь верриг а уьно лаьцнарг ву 5 096 стаг. Уггаре кIезиг бу иштанаш Адыгейхь – 874. Нохчийчохь COVID-19 дийнахь-буса хааелла 20 стагехь, верриг а и ун хьакхаделларг ву 1 247. Оьрсийчохь ах миллионе ца кхоччуш бу уьнах цомгуш хилларш.

Нохчийчуьра а, Дагестанера а 8 вахархо цIакхачийна Америкера

ХIинжа-ГIалахь охьадоьссина кIиранан сарахь Американ Цхьаьнатоьхначу Штаташкара юхавогIу Дагестанан а, Нохчийчоьнан а 8 вахархо цIавалош деана кема.

"Нью-Йорк – Москва – Ростов – ХIинжа-ГIала" яра рейсан маршрут.

"БархI стаг ву кеманара воьссинарг – 5 дагестанхо а, Нохчийчуьра 3 вахархо а", - элира "Кавказ.Реалиига" аэропортан пресс-векалтехь.

Пассажираш, коронавирусан тестех чекх а баьхна, 14 денна изоляцехь Iойтур бу. ХIинжа-ГIалахь, садоIучу "Дельфин" базехь, йоккхур ю и хан цIабаьхкинчу дагестанхоша, ткъа Нохчийчу дIахьовсор бу цигара бахархой.

Уьнна духьалоечу Оперативан штабан хаамца, Дагестанехь оршотан денна COVID-19 цамгар лаьцначех ву 5 096 стаг, царах велла 260.

Хьажа кхин дIа а

XS
SM
MD
LG