ТIекхочийла долу линкаш

ЦIеххьана кхаьчна хаам!

"Шамановс ма-аллара, къизалла а гайтина, совцо безаш хиллера..."


"Мемориало" Котар-Юьртах яьккхинчу кино юккъерчу суьртан скриншот

20 шо хьалха Нохчийчуьрчу Котар-юьртахь бомбанаш еттарх дийцира бакъонашларъяран "Мемориал" центрехь.

2000-чу шарахь Соьлжа-гIалара ара а бевлла, лаьмнашкахьа бирзира нохчийн тIемалой. Оьрсийн буьйранчаша "кхерамзаллан зона" леринчу Котар-юьртахула некъ биллира цара. ТIемалой юьрта чубахначул тIаьхьа бомбанаш етта йолийра оьрсийн авиацино. 25 эзар гергга маьрша бахархой а, бевдда баьхкина мухIажирш а бара цигахь дIатарбелла.

"Мемориалан" центран кхеташонан куьйгалхочо Черкасов Александра билгалдаьккхира, "боккха аьтто" хилла шайн, "нохчийн тIемалой хIаллакбина" аьлла, дIакхайкхйира Оьрсийчоьно хIетахьлера операцех дуьйцуш аьлла. Ткъа уллора хьаьжча, кхеташ дара – "ирча зулам" а, "адамаш дайина йоккха трагеди" и хилар а.

Амма, боху Черкасовс, кхеташ дара: нийсо толо атта хир доцийла.

"Уьш (тIемалой) чубаьхкича, го къевлира…Кхин дIа хIу хилира? Адам ара ца долуьйту юрт мел ю хIиттийначу блокпостех, юьртара арадовла деза аьлла, я бахархошка беш хаам бацара. ТIаккха тохарш доладора. ЖамIаш муха дара - гIаттамхой лаьмнашка дIабирзира. Муха тида деза эскарша динарг? "Мила ву бехке" аьлла хаттар Iедалхошна а, Европерчу адамийн бакъонийн кхелана (ЕСПЧ) хьалха хIоттийра оха", - дийцина Черкасовс.

Дуьненаюкъарчу бакъонашIалашъяран "Агора" тобан куьйгалхочо Коротеев Кирилла бахарехь, ЕСПЧ-н кхеле бина латкъамаш бахьана долуш аьтто баьлла хIетахьлерачу операцех дуккха а керланиг хаа.

"Оьрсийчоьнан таллам мел зене хиллехь а, цара оцу гIуллакхна тIехула лебина дуккха а эпсарш. Страсбургерчу кхеле а кхачийна оцу шаьш динчу хеттарийн жамIаш, шаьш теллира гIуллакх алархьама. Диттинчу герзех информаци а чуелла хилла кхеле, ю цу тептарехь авиацин ФАБ-250 а, ФАБ-500 а бомбанаш", - хаамбина Коротеевс.

Оьрсийчоьнан Iедало лелийначух шога дIахьедар дина ЕСПЧ-н кхело, боху Коротеевс. "ЦIеххьана йолийна операци яцара иза", "адам дехачу меттигехь бен-башха а доцуш герз деттар дуьненаюкъарчу низамашца догIуш дац" аьлла, билгалдаьккхинера кхелахоша.

"Мемориалан" офисехь Котар-Юьртах дагалоьцуш бу
"Мемориалан" офисехь Котар-Юьртах дагалоьцуш бу

Котыр-юьртан хьокъехь шаьш бина дуьххьарлера сацам бовзийтира ЕСПЧ-н суьдхоша 2005-чу шарахь, шолгIа – 2010-чохь, рогIера – 2015-чу шарахь. Хан юккъе а йолуьйтуш, таро хилира Страсбурган талламбар маьIне хилийта.

"Кхело дIакхайкхийна: '2005-чу шарахь сацамбинера оха, ткъа хIинца гуш дерг хIу ду? Тхуна гуш ду, бехкенаш къасторхьама талламаш беш цахилар, тхан жамIаш нийса дац алархьама хьийзаш бу уьш'",- аьлла Коротеевс.

Цо бахарехь, трагеди шайн бехках хилла ю аьлла, Оьрсийчоьнан Iедало жоьпалла тIе лоцуш цахиларна, Котар-юьртахь къемат лайначийн аьтто ца хилла компенсаци эца а, я психологин гIо кхача а.

"Хиллачух дина жамIаш дац, - билгалдоккху 'Агоран' векало. – И бохург хIу ду, оьрсийн эскарша герз лелорехь бина хийцамаш бац, тIемалой кечбаран практика а хийцаза ю, цундела Котар-юьртахь хилларг лелош ду Оьрсийчоьно кхечу пачхьалкхашкахь а - Гуьржийчохь а, Украинехь а, Шемахь а".

Инарлашна хьалха хIинца а талламчаша хIиттийна хеттарш дац: "ТIемалой юьрта чукхачале хIунда ца совцийра аша?", "Цхьа Iалашо а лаьцна, хIунда чубитира нохчийн тIемалой "кхерамзаллин зона" аьлла, къастийначу эвла?", - бохуш, хеттаршка вуьйлу адвокат Ицлаев Докка.

Ицлаев тешна ву, "партизанийн тIом кхи ца хилийтархьама, тIемалошна гIо ца латтадайтархьама гайтина къизаллин урок яра иза" аьлла.

"Инарлас Шамановс ма-аллара, къизалла а гайтина, шайна дуьхьало ечуьра совцорхьама", - аьлла, ЕСПЧ-н кхелахошка дIакхачийначу материалаш юкъара Шамановн дешнаш далийна Ицлаевс.

Комментареш

New Comments Available

Москвара даймахка балийначу кегийрхошкара бехкаш даьхна нохчийн Iедалхоша юха а. Шуна нийса хетий, оцу кепехь Iедалхоша нехан юьхь яхар?

ХIара Iилманца нисбина кхаж бац. Жоьпаш деллачарна хетарг бен ца гойту кхо.

XS
SM
MD
LG