ТIекхочийла долу линкаш

ЦIеххьана кхаьчна хаам!

Ца лаахь а, лууш санна


Черкес Лариса

ГIебарта-Балкхаройчуьрчу итнеллигенцино къаьмнийн меттанаш Iалашбар доьху Iедале

Оьрсийчохь къаьмнийн меттанаш Iамор бахархойн лаамехь дуьту низам Пачхьалкхан Думе тIе цачIагIдар деха шайн мехкан Iедал декхаредо ГIебарта-Балкхаройчуьрчу Iилманчаша а, юкъараллахоша а.

Жигархойн тобано билгалдоккху къаьмнийн меттанаш кIоргга кризисехь дохкуш хилар. Буьйцурш бу конституцино Iедалан статусехь кхобу чергазийн а (гIебартойн), балкхаройн а меттанаш.

Билдаккха догIу, хьалхо ГIезалойчоьнан а, кхечу мехкийн а векалша оццу маьIнехь дIахьедарш даржийна хилар. Масала, ненан меттанийн агIо лецира дукха хан йоццуш Дагестанан куьйгалхо лаьттинчу Абдулатипов Рамазана – "синмехаллашна а, оьздангаллина а" зуламе ду ненан меттанаш Iамор школашкарчу берийн лааме диллина дитар, элира цо.

ГIебарта-Балкхаройчуьрчу Iилманчийн юкъаралло хаам баржийна, ша меттанийн хьокъехь дIахьедарш Iедалан цхьацца хьукматашка а, мехкан куьйгалхошка а, президенте Путин Владимире а хьовсийна, аьлла.

Iилманчаша дагадоуьйту Оьрсийчоьхь лелачу "Дешарх долчу низамо" къаьмнийн меттанашна новкъарло еш хилар, цо царна, хьалха а санна, школашкахь къиранах 2-3 сахьт бен кхачош дацар.

"Къаьмнийн меттанаш сихачу боларахь лекъаш лаьттачу кху муьрехь стенна мега уьш лаахь Iамош, ца лаахь ца Iамош, дIатесна дита?" – цецбуьйлу пачхьалкхо айинчу кампанех гIебартойн а, балкхаройн а Iилманчаш.

Царна хетарехь, низаман проекто "талхадо ишта а дикачу хьолехь доцу дуккхаъчу къаьмнех лаьттачу пачхьалкхера политикан хьал".

Думин проект питане ю, массо а къаьмнашна зулам дохьу цо, аьлла хета дIахьедар даржийначийн тобанерчу филологин Iилманан докторна, ГIебарта-Балкхаройчоьнан Iилманийн академин литературан институтан куьйгаллерчу Хакуашева Мадинина.

"Иза, уггаре хьалха, оьрсийн сийсазбеш проект ю, и санначу документаша оьрсашка тешам бойу, къаьмнашна юкъа питана тосу. Суна хетарехь, цхьа корта боцчу русофобо кечйина проект – шен къам, шен мотт безаш долу адамаш лараме хуьлу кхечу къаьмнашца, кхечу меттанашца. Кхин муха кхето деза дуьненахь уггаре дукха къаьмнаш дехачу пачхьалкхна "халкъан леша" иштаниг хьехар? – хеттаре юьйлу "Кавказ.Реалиица" къамелдина Iилманча.

Хакуашева Мадинина хетарехь, "халкъан кхолламаш луьстучу депутаташлахь дакъа ду я зуламхошна лобби латтош, я къаьмнашка цабезам болуш". Шина а харцоно сахьт дац пачхьалкхера барт бохон, боху цо.

Шайн махкахь ерриг а синбахамаллин элита ю гIебартойн а, балкхаройн а меттанашкахьа, "цо гойту тхан нах кхетамца могуш буйла, тхо дийна дуйла, тхоьгара мотт боккхур боцийла", элира "Кавказ.Реалиига" гIебартойн меттан, литературан хьехархочо Багова Мейрамас.

Аьтто хилча деша гIур дарий шу?

ХIара Iилманца нисбина кхаж бац. Жоьпаш деллачарна хетарг бен ца гойту кхо.

XS
SM
MD
LG