ТIекхочийла долу линкаш

ЦIеххьана кхаьчна хаам!

Москох лелхийтарш: Тахана а каронза ю «нохчийн лар»


Оьрсийчоь -- Москох Гурьянова урамехь эккхийтина нах беха цIа, 09Гезг1999

Нохчийчохь шолгIа тIом боло бахьана хилира Оьрсийчохь 18 шо хьалха чохь нах беха цIенош лелхийтар.

1999-чу шарахь Гезгмашин-беттан 4-чу дийнахь Дагестанерчу Буйнакскехь Оьрсийчоьнан эскаран 136-чу гIашсалтийн бригадан эскархой бехачу цIанна уллехь эккхийтира ГАЗ-52 олу киралело машен. Вийра 64 стаг, шайна юкъахь 23 бер а долуш. 146 стаг чевнаш йина вара.

Кхин а 4 де даьлча, Гезгмашин-беттан 8-чохь Москох эккхийтира Гурьянова цIарахчу урамехь долу нах беха цIа. Вийра 109 стаг.

Гезгмашин-беттан 13-чохь Москох Каширское шоссе урамехь 8-за тIекъалдина цIа эккхийтина вийра 124 стаг, чевнаш йина вара 7 стаг.

Гезгмашин-беттан 16-чу дийнахь Волгодонскехь Октябрьское шоссе урамехь нах бехачу цIанна уллехь эккхийтира ГАЗ-53 олу машен. 19 стаг вийра, 89 стаг чевнаш йина вара.

Оццу баттахь 22-чохь цхьа тамашийна хIума хилира Рязанехь. Меттигера бахархой сема хилар бахьана долуш, цхьана цIанна кIеллахь милцошна чохь кIайн хIур болу галеш карийнера тIе тесна эккхийтар дон механизм а йолуш.

Iедалша дIакхайкхийра рогIера теракт яр юкъахьдаьккхина шаьш аьлла. Амма тIаьхьо цара хийцира шайн верси – Рязанехь хилларш ФСБ-н Iамораш дара аьлла.

И дIахьедар толлуш леррина программа вовшахтоьхнера цу хенахь мелла а маьрша хиллачу НТВ телеканало.

1999-чу шеран гурахь цIенош лелхийтар вовшахтоьхнарг а, динарг а мила ву бохучу хаттарна хIинца а делла жоп дац. ФСБ-на сихонца карийра хIинца а карийна йоцу, амма нохчашна бале яьлле «нохчийн лар». Цо аьтто бира Нохчийчохь керла тIом бан беза бохучух Оьрсийчура бахархой тешо.

Оьрсийчохь цIенош лелхийтар хьокъехь шайн таллам дIаьбаьхьначех цхьаъ вара 2006-чу шарахь Лахьан-беттан 26-чу дийнахь Лондонерчу даррбанан хIусамехь Полоний 210 олу дIов малор бахьана долуш кхелхина волу Оьрсийчоьнан ФСБ-н белхахо хилла полковник Литвиненко Александр.

Британи -- Литвиненко Александр, Лондон, 23Лахь2006.
Британи -- Литвиненко Александр, Лондон, 23Лахь2006.

Цо а, историко Фельштинский Юрийс а книга язйинера хиллачух лаьцна, «ФСБ-но Оьрсийчоь оьккхуьйту» цIе а йолуш.

Ша кхалхале ши-кхо де хьалха Литвиненкос интервью елира Маршо Радионна. Цо шен цхьа а шеко яц элира Оьрсийчохь лелхийтарш динарш леррина сервисаш хиларх.

Литвиненко: Шен хенахь ас а, историко Фельштинский Юрийс а вуно кIорга болх бира, Москох а, Волгодонскехь а, Буйнакскехь а эккхийрш дарца боьзна болу нах лохуш. Тхан цхьа а шеко яц, амма тоьшаллаш ду тхоьгахь, и лелхийтарш динарш Оьрсийчоьнан леррина сервисаш хилар гойтуш.

Ас эр ду шоьга. Иза терроран тIелатар дара, цхьана ницкъо дина долу. Аьлча а, цхьа а шеко яц. Москох цIенош лелхийтинчу наха лелхийтина ду Волгодонскехь а, Буйнакскехь а цIенош.

Ткъа тоъал бух болуш дуьйцуш дуй ахь иза аьлла шега хаьттича, Литвиненкос элира ФСБ-н белхахо хиллачу адвокато Трепашкин Михаила вуно боккха болх бинера. Цунна карийнера Москох лелхийтинчу цIеношна кIеллара чоьнаш аренде эцна ФСБ-н агент аьлла.

Литвиненко: Трепашкин Михаилана карийра Оьрсийчоьнан ФСБ-н белхахоша Москохь цIенош лелхийтина хиларан вуно мехала тоьшаллаш. Цунна карийра Каширское шоссехь а, Гурьянова урамехь а долчу шина цIанна бухахь йолу чоьнаш аренде эцна волчу ФСБ-н агентан фамили. Цу стеган фамили ю Романович. Шен цIеяьккхинчул тIаьхьа иза кхелхира некъахьовзамехь.

Ткъа хIунда оьшуш дара уьш лелхийта?

Литвиненко: Шу дукха дика кхеташ ду. Бух оьшуш бара Нохчийн Республикана дуьхьал агресси йоло а, цхьанне а вевзаш воцучу Путинан мах хьалбаккха а, иза президентан гIаьнта охьахао а. Аьлча а, иза къайлаха бина барт бара Оьрсийчоьнан Федерацехь Iедал дIалацар Iалашонца.

2002-чу шарахь Оьрсийчуьрчу социологаша таллам бича гучуьдалларг дара Оьрсийчуьра 40% бахархой цIенош лелхийтинарш леррина сервисаш ю аьлла хеташ хилар. 16% хетара иза тIемалойн болх бу аьлла.

Левада-центро бинчу талламца, дукхах болу Оьрсийчьрчу бахархой,​ 18 шо даьлча а, хьалха санна билггала кхеташ бац мила вара 1999-чу шарахь гурахь Оьрсийчохь лелхийтарш дайтинарг бохучух.

Иштта уьш ойла билгалъяьлла бац цул тIаьхьа Нохчийчохь хиллачу шолгIачу тIеман жамIех лаьцна.

Оьрсийчуьрчу бахархойх хIора пхоьалгIа бен вац, и тIом болош Оьрсийчоьнан Iедалш шаьш хIоттийначу Iалашоне а кхаьчна, нохчийн сепаратисташ эша а бина аьлла хеташ.​

Шуна хетарг

Гайта комментареш

Мила тоьлур ву аьлла хета шуна Мейвезер Флойд Нурмагомедов Хьабибах латахь?

ХIара Iилманца нисбина кхаж бац. Жоьпаш деллачарна хетарг бен ца гойту кхо.

XS
SM
MD
LG