ТIекхочийла долу линкаш

ЦIеххьана кхаьчна хаам!

"Кадыровс со вехь а, 1АДАТ-а болх сацор бац". Ша кхоьллинчу боламах лаьцна дуьйцу Янгулбаев ИбрехIима


Янгулбаев ИбрехIим

Ши шо хьалха кхоьллина ю анониман телеграм-канал 1АДАТ – тахана Нохчийчохь уггар а боккха оппозицин болам бу иза: Стигалкъекъа-беттан 2-чохь динчу зерашца, цуьнан канале язвелла ву 40 эзар сов стаг. Цуьнан авторша зорбане боху махкахь адамийн бакъонаш хьешарх а, меттигерчу хьаькамаша лелочу коррупцех а хаамаш, иштта таро ло бахархошна, церан цIераш къайла а хьош, дагахь дерг дIаала. Цуьнца боьзна нах "йа набахтехь хир бу, йа лаьтта бухахь" аьлла, цхьана дийнахь диллина дIахьединчу куьйгалхочун Кадыров Рамзанан оьгIазалла гIаттайора кест-кеста 1АДАТ-а.

Дукха хан йоццуш 1АДАТ кхоьллинчу, цуьнан цхьахволчу куьйгалхочо йовзийтира шен цIе – иза хиллера федералан кхелахо лаьттинчу Янгулбаев Сайдин а, нохчийн ницкъахоша лачкъийна йигинчу Мусаева Заремин а 27 шо долу кIант Янгулбаев ИбрехIим. Нохчийчоьнан Iедалхоша дIахьедора, иза каналца воьзна хиларх хьалхо а, амма юхатохалур доцу тоьшаллаш цунна дацара.

1АДАТ-н векалехула хиира Кавказ.Реалиина, хIунда, мича Iалашонца кхоьллина болам, стенна ду иза нахалахь яржар а, хIун хир ду кхин дIа каналах а, иза кхоьллинчух а.

– Шун нана Мусаева Зарема лачкъийначул тIаьхьа Нохчийчоьнан Iедалхоша шун доьзал боьзна бу 1АДАТ каналца аьлла, дIахьединчул тIаьхьа хьо ца вовзуьйтуш, хьайн цIе хIинцца йовзийта хIунда лиира хьуна?

Мусаева Зарема
Мусаева Зарема

– ХIетахь Кадыров кхин аьтто а ца хуьлуш, нана лацарна тIера тидам дIабаккха хьийзара, шен зулам бакъдан а гIерташ. Суна ца лиира цунна луург даккха – коьрта дара йоллу терго бакъо йоцуш лацарна тIехь йита. Дукха хан йоццуш цуьнан чохь юьту хан кхин а дIа яхйина, кхеташ ду – дуккха а юьтур юйла. Дуьненан юкъаралло йина резонанс бахьана долуш оцу хьолана мел а тIеIаткъам бийр бу аьлла, Дечкен-баттахь мел а дегайовхо хиллехь а, хIинца йисина иза а яц. Тхайга мел далург дира оха – массарана а дукха дика хууш ду, "Оьрсийчоьнан гара кхел яр" хIун ду, къаьсттина Нохчийчохь. Цундела сайн цIе дIайовзийта лиира суна, тIехула тIе дуккхаъболчарна хууш доллуш дара боламехь ас дакъалацарх.

– Дийцахьа 1ADAT-х лаций, муха ю цуьнан структура, маса ву жигара дакъалоцуш цу юкъахь?

– Структура хала яц – масех куьйгалхо а, тоба а, жигархой а – информаторш. Юьхьанца тобанехь Нохчийчуьра бахархой бен ца хиллехь а, тахана кIезиг бац царлахь Европера а, Туркойчуьра а, кхечу мехкашкара а диаспорийн векалш. Тхоьца цхьана болх беш бу гIалгIай, дагестанхой, тайп-тайпачу къаьмнийн векалш – Кадыровн Нохчийчохь хIоьттинчу системин харцо гуш, цуьнца къийса кийча волчу муьлххачун а аьтто бу тхох схьакхета

1ADAT боламна юкъахь сан доьзал цкъа а хилла бац, цуьнан балхана цхьана а агIор тIеIаткъам бойла а дац цара

Масех иттаннашкахь нахах лаьтта 1АДАТ тобано контент кхоьллина ца Iаш, бакъоларъяран а, ахчанца гIоьналла латтош белхаш а бо, цунах лаьцна цкъачунна дийца кийча вац со. Маса жигархо ву тхуна тIетайна? Жоп цхьанна а хууш дац. БIе стаг ву, церан доккхаха долу дакъа Нохчийчохь ду – иштта бу царлахь администрацин а, ницкъаллин структурийн а белхахой. Вуьшта тхоьга муха кхочур бара хаамаш къевличну неIаршкахь дIахьочу кхеташонашкара, йа Украинехь дуккха а кадыровхойн эшамех, масала?

Кадыровс дIахьедо, 1АДАТ-ца воьзна сан да а, воккхаха волу ваша Абубакар а (Янгулбаев Абубакар, нохчийн бакъоларъярхо. – Редакцин билгалдаккхар.) ву бохуш. Цара масийттазза элира, и бакъ цахиларх. ХIинца ас а боху, доллу жоьпалла сайна тIе а лоцуш, оцу боламна юкъахь сан доьзал цкъа а хилла бац, цара цу юкъахь дакъалаьцна дац. Цул совнах, сан гергарчеран Iаткъам бойла дац 1АДАТ-н балхана.

– Болам кхолла муха дагадеара?

–1ADAT-ал хьалха "ВКонтактехь" тоба яра ас лелош, Нохчийчохь лелочух лаьцна бакъдерг дуьйцуш. Амма со лачкъорна а, Соьлжа-ГIаларчу къайлахчу набахтехьа , цул тIаьхьа СИЗО-хь а латторна аьтто бацара сан кхачам боллуш иза дIалело. 2020-чу шарахь, адамийн бакъаонашкахула йолчу Европан кхелехь къамел динчул тIаьхьа (къайлахчу набахтехь Янгулбаев ИбрехIимна тIехь къизаллаш лелийначу гIуллакхехула.- Редакцин билгалдаккхар.) со Оьрсийчу юхавеара, сайн масех доттагIашца а, бевза-безачаьрца а телефонехула къамел динчул тIаьхьа, оха барт бира халкъан болам юкъабаккха.

Юьхьанца къайлах лелор бу болам аьлла, ойла хилира тхан – хан-зама яьлча цуьнан цIарах диллина къамелаш дан дагахь дара тхо. Анониме хиларна дуьххьара дуккхаъчу нехан цатешам хуьлура, уьш кхоьрура хаамаш бан, мел а къайлабийла гIертара. Амма, тхо къоман дуьхьа къахьоьгуш дуй хиъначул тIаьхьа, тешам хилира, шуьйра гIо а латтадора.

Цхьадолу коьртера хеттаршкахула къайле тахана а латтайо оха. Бакъду, боламан куьйгаллехь юьззина информаци ю (хуьлучух), амма 1АДАТ-н тобанехь хIораннан а шен-шен агIо ю, цу тIехь бен цара болх а ца бо. Иштта оха ца йовзуьйту тхайн жигархойн цIераш а, нагахь санна, уьш лачкъйина хIума хилахь а (модератор хиллачу Тепсуркаев Салманца а санна) ницкъахошка дукха хаамаш ца кхачийтархьама.

Цхьаболу нохчийн диаспоран векалш луьйш хуьлу 1АДАТ-на, посташкахь там боцурш яздо, Кадыров Рамзан а, цуьнан го а сийсазбеш, бохуш. Царна жоп луш, хIун эра дара ахь?

– ХIаъ, оха беламалла лелайо Кадыровца. ХIунда аьлча, ша гайта ма гIерттара доьналла долуш а, буьрса а тхуна иза ца хета. Кадыровна чIогIа ца тов, шех кхардар – дуккха а комплексаш йолуш, тIех дозаллаш лелор гучудолу тIаккха.

Оха Кадыров "Iовдал" ву олуш, иза сийсазвар дац. И баккъал а дерг ду. Оьрсийн маттахь къамел дан цахаар доцург, шена хетарг, шен ойла йовзийта хаъане а ца хуу шозза академик, Iилманийн доктор – нонсенс ма ю. Иштта иза а, цуьнан го а бийцаро пачхьалкхан "Грозный" телехьожийло халкъан лачкъийначу ахчанах кхуллу цуьнан "турпалхочун", "воккхачу стратеган", "КIорIанан гIуллакххочун а, Сунна Iалашдархочун а" васт дохадо.

Мехкан Iедалхоша 1ADAT террорхойн ресурс лерина, къобалъязчу Ичкерин тIеман буьйранчашна Басаев Шемална а, эмирашна Хаттабна а, Гелаев Русланна а тIехIиттарна.

– Кремльна турпалхой хета Буданов [шегарчу бакъонел а сов вийларна кхел йина хилла волу экс-полковник Юрий], инарлаш [Владимир] Шаманов, [Анатолий] Романов, кхинберш а. Амма, къизаллаш хьегийтина, дуккха а нохчий байина и нах, тхуна цкъа а хир бац турпалхой.

Оха ма ца бина турпалхой Басаевх, Гелаевх, Хаттабах, Дудаев ДжовхIарх, Масхадов Асланах – нохчийн къомана хета уьш, Кремлан режимна а, цуьнан сардална а и тахь а, ца тахь а. Нохчийчоьнан суверенитетехьа а, маршонехьа а тIемаш бина, цуьнгахьа шайн синош дIаделла нах турпалхой хетарна тхуна бехкаш дахкар сонталла ю. ХIаъ, суна а, сан накъосташна а турпалхой уьш бу, шен къам доьхкина, цунна ямартваьлла Кадыров Ахьмад а, Рамзан а вац. Къуьйсийла ду, мел мегар долуш дара церан тIеман тактикан леларш бохург, масала, Басаевн. Амма, нохчийн къоманна гергахь и хаттар дIакъевлина ду.

– 1ADAT медийн кхиамах муха кхетор дара ахь?

– Долор вай, тхо керланаш дийцаредина ца Iаш, дуккхаъчу блогерша санна, оха тхаьш а информацин бахьанаш кхуллурш хиларна тIера – журналистийн талламаш дIахьо, эксклюзиве хаамаш зорбане боху. ХIинццалц таро хилира Кадыровн Нохчийчоьнна гонах информацин эчиг-бетонан кирхIа латтон, кIезигчу зуламех бен хууш дацара федералан журналисташна. Нохчийн блогерийн аьтто хилира и пен охьахарцон. ХIинца, республикерчу муьлххачу хиламех шуьйра дуьйцу.

Оха Кадыров "Iовдал" ву олуш, иза сийсазвар дац. И дерг ду

Юха а олу ас, 1АДАТ-н ницкъ – халкъо лоцу гIоьналла ду, бахархошкара хаамаш кхочуш ца хилча, тхан таро яцара болх бан. Цхьаьна стеган шен проект яц хIара. Масала, кхана Калдыровс киллер а лаьцна, со дIаваккхахь - 1ADAT -н болх оцу тIехь соцур болуш бац. Дечкен-баттахь кадыровхоша иштта чот йинчух тера ду: нана лаца, иза закъалтехь латтон, тхо канал дIа а къевлина, шайна тIедахкийта. Суна мел лиънехь а, хIинца соьга хIумма а хийцалур дац.

– ХIун хир ду 1ADAT-х? Муха го хьуна цуьнан хиндерг?

– Европехь а, Туркойчохь а кхин а жигара а дуьйлуш, митингаш латтор ю оха, кадыровхойн пропагандина дуьхьал къийсам латтийна ца Iаш, бакъоларъяран болх а беш, церан зуламех лаьцна кехаташ хIиттош, болх бийр бу. Иштта гIо дийр ду оха, цара зенаш динчу нехан гергарчарна, уьш журналистех а, бакъоларъярхойх а дIа а тухуш. Боламан коьрта Iалашо – Нохчийчоьнан деоккупаци.

***

Нижний Новгородерчу ЯнгулбаевгIеран хIусамчу лилхинчу Нохчийчуьрчу чоьхьарчу гIуллакхийн министарллан белхахоша бертаза йигира Янгулбаев ИбрехIиман нана Мусаева Зарема Соьлжа-ГIала, теше санна хеттарш дан юьгу аьлла. Дуьххьара чохь даккха 15 дей-буьйсий туьйхира цунна, полисхо сийсазвина алла, бехкейина, цул тIаьхьа бехктакхаман гIуллакх диллира, ша лацарх протокол хIотточу ницкъахочунна тIелеттера аьлла. Таллам бечу юкъанна иза Соьлжа-ГIаларчу СИЗО-хь ю – мел кIезиг а Мангал-беттан 12-чу дийне кхаччалц кхело чохь йитина.

Мусаева лацаран билггал долу бахьанаш къайла ца хьо Кадыровс – цо бахарехь, ЯнгулбаевгIеран доьзал боьзна бу оппозицин 1АДАТ телеграм-каналаца. Дечкен-беттан 21-чу дийнера 24-че кхаччалц Нохчийчоьнан куьйгалхочо оцу темина лерина 10 текст а, видео а зорбане яьккхира шен телеграм-каналехь. Чиллан-беттан 1-чохь Оьрсийчоьнан парламентан депутато Делимханов Адама дIахьедира, "дийнахь а, буса а, синош, бахам, тIаьхье ца кхоош"ЯнгулбаевгIеран доьзална тIаьхьадевлла лелар ду шаьш, церан коьртеш даххалц аьлла.

Зазадокху-баттахь хиира, Янгулбаев ИбрехIим Росфинмониторинго террорхойн а, экстремистийн а тептаре язварх 11 741 номерца. Цул а масех бутт хьалха Роскомнадзоро Оьрсийчоьнан дозана тIехь дIакъевлира 1АДАТ боламан интернет-ресурсийн цхьа дакъа, Соьлжа-ГIаларчу Заводской кIоштан кхелан сацаман буха тIехь. Блок тоха бахьанашлахь "Кадыровн зуламечу рожах" лаьцна публикацеш ю элира Нохчийчоьнан прокуроран гIовса.

Хьажа комменташка

Коьрта теманаш

Оха хьоьхург

XS
SM
MD
LG